‘Het uitgangspunt is niet what’s in it for me?, maar what’s in it for us?

Waardemaker Ron Bos, directeur bij Cirqon – Een leven dat werkt! en Carleis Consultants

Vorige | volgende

Ondernemer Ron Bos zet zich naast zijn werk twee dagen per week in om grote maatschappelijke opgaven in de regio Twente en Overijssel te laten landen. Vandaar ook dat Ron zich als een van de eersten aansloot bij de Waardemakers Overijssel die deze opgaven daadwerkelijk handen en voeten willen geven. Als zelfverklaard aanjager, early adapter en centrale spil in het regionale netwerk ziet Ron namelijk de noodzaak én de mogelijkheden van samenwerking. Voorwaarde voor succes in samenwerking is volgens Ron dat de deelnemende partijen alle aanwezige kennis delen, zodat optimale kennisontwikkeling en kennisexploitatie plaatsvindt. ‘Alleen zo kunnen de Waardemakers hun naam eer aandoen en waarde creëren binnen de provincie Overijssel. Een van de opgaven waar we ons mee bezig houden is de transitie naar een biobased economy.’

Ron Bos1Fotobijschrift: Ondernemer Ron Bos is ervan overtuigd dat eiwitten uit plantaardige bronnen kunnen worden toegepast in humane voeding, dierlijke voeding én technische producten.

‘Noem het passie. Noem het een intrinsieke drijfveer. Feit is dat ik er een paar jaar geleden bewust voor heb gekozen om me een à twee dagen per week in te zetten voor “de goede zaak”, aldus Ron Bos, mede-eigenaar van Human Resource-organisatie Cirqon – Een leven lang leren! en Carleis Consultants in Hengelo. ‘Bijvoorbeeld de transitie van dierlijke naar plantaardige eiwitten. Ik ben er namelijk van overtuigd dat eiwitten uit plantaardige bronnen bij kunnen dragen aan de oplossing voor het wereldwijde voedselprobleem. Bovendien kunnen diezelfde plantaardige eiwitten dienen als biobased grondstoffen voor diverse technische producten. Het probleem is alleen dat de noodzakelijke kennis voor dat soort ingewikkelde transities over de provincie Overijssel is verspreid. Pas als die kennis wordt gebundeld, komt er beweging in de zaak. Daarom was ik begin 2017 heel blij toen er, tijdens een wandeling op Het Lankheet in Haaksbergen, enkele duurzame ontwikkelingen op het gebied van food en non-food samenkwamen.’

Biobased grondstoffen in lijm

Ron doelt op de ontmoeting tussen hemzelf, Maurice Beijk, Rentmeester 2050 en destijds werkzaam bij vloerenproducent Unipro (tegenwoordig Uzin Utz Nederland), Lourens Zwart van ABC Kroos en Eric Brinkman van Landgoed Lankheet. ‘In hun doorontwikkeling als groenste fabriek van Nederland zocht Unipro naar mogelijkheden om de chemische grondstoffen voor hun lijmproducten te vervangen door biobased grondstoffen zoals plantaardige eiwitten. En daar kwam de kennis van ABC Kroos perfect van pas. Samen met de Wageningen Universiteit & Research (WUR) onderzocht Lourens namelijk of plantaardige eiwitten uit bijvoorbeeld eendenkroos konden worden verwerkt in humane voeding en diervoeding. De heren spraken af om te verkennen of de eiwitten ook toegepast zouden kunnen worden in het productieproces van Unipro. Een testfase ging van start. Hoewel het experiment toen niet het gewenste resultaat opgeleverde, zijn beide partijen en dus het Waardemakersnetwerk wel weer een stuk wijzer geworden. De testfase bij Unipro is de opmaat geweest naar het traject rondom de biobased transitie dat nu loopt.’

De uitdagingen rondom systeeminnovatie

Ondertussen hebben diverse partijen, waaronder ondernemers, non-profit organisaties, overheid en onderwijs, zich aangesloten bij het Waardemakersnetwerk dat de transitie naar een biobased economy handen en voeten wil geven. En dat is volgens Ron ook een voorwaarde voor succes. ‘Voor de realisatie van een compleet nieuw systeem moeten vele hordes worden genomen. Dat zit ‘m met name in de traditionele denkwijze van veel ondernemers, maar ook van de overheid. Bij een systeeminnovatie draait alles om onderling vertrouwen, kennisuitwisseling en vervolgens kennisontwikkeling en kennisexploitatie. Deelnemers aan dit netwerk moeten bereid zijn hun kennis te delen en niet alle kaarten voor de borst te houden. Bij een transitie als deze is het uitgangspunt namelijk niet what’s in it for me?, maar what’s in it for us?’ Dat vraagt om een compleet andere basishouding. Als deelnemer moet je duidelijk aangeven waar je staat, waar je naartoe wilt en welke rol je in het ontwikkelingsproces kunt en wilt gaan spelen. Waarbij je in het achterhoofd moet houden dat je pas gaandeweg ontdekt wát je nodig hebt en wíe je nodig hebt. Dat je te maken krijgt met trial and error. En dat niet alle partijen van begin tot eind aangehaakt zullen blijven. Het doel is heilig, niet de organisatie.’

Ron Bos2

De rol van team Duurzaamheid

Wat dat betreft is Ron blij met de wijze waarop het team Duurzaamheid van de provincie Overijssel dit Waardemakersnetwerk heeft opgezet. ‘Ook de provincie Overijssel speelt een nieuwe rol in dit Waardemakersnetwerk. Voorheen diende iemand een innovatievoorstel in, kreeg een zak geld en moest drie jaar later rapporteren, terwijl misschien al na anderhalf jaar duidelijk was dat het initiatief geen kans van slagen had. Het team Duurzaamheid werkt niet input-gestuurd, maar juist proces-gestuurd. Ze committeert zich net als de Waardemakers aan een duurzaam doel en faciliteert, ondersteunt, verbindt, stuurt waar nodig bij, houdt de vinger aan de pols en zorgt voor meer interactie tussen ondernemers en overheid. Hierdoor kan dit Waardemakersnetwerk sneller excelleren en robuuster acteren. En dat is nodig om echt een toegevoegde waarde te creëren.’

Duurzame en economische beweging realiseren

Ron is blij met de stappen die ondertussen gezet zijn, maar tevreden is hij nooit. ‘Dat heeft te maken met mijn mindset. Is er een tussendoel gehaald, dan geven we elkaar een high five en daarna wil ik meteen weer door! We moeten ons niet blindstaren op waar we nu zijn, maar voor ogen houden waar we naartoe willen. Er moet namelijk duurzame waarde gecreëerd worden. We moeten de productie van biobased grondstoffen gaan opschalen. Boeren bij de productie betrekken. Fabrieken bouwen waar de eiwitten of andere grondstoffen uit de landbouwgewassen gehaald kunnen worden. Deze grondstoffen vermarkten voor humane voeding, diervoeding én technische toepassingen. En op die manier onze mondiale milieudoelstellingen halen en economische ontwikkelingen binnen de provincie Overijssel realiseren. Wat mij betreft mogen nog veel meer partijen deel gaan nemen aan dit Waardemakersnetwerk. Als ze een bijdrage kunnen leveren, is dat alleen maar prima. We zullen het toch samen moeten doen.’ 

Wilt u in contact komen met Ron Bos? Dan kunt u hem bellen/mailen via r.bos@cirqon.nl of t.bos@carleis.com of 088-7352300. 

Vorige | volgende